7de zondag van de paastijd 9 mei 2027
bij Johannes 17,11-19 uit Augustinus’ verhandelingen over het Johannesevangelie 107,4
“Ik blijf niet langer in de wereld,” zegt de Heer over zijn leerlingen, “maar zij blijven in de wereld.” (Joh 17,11) Als u kijkt naar het moment waarop Jezus dat zei, waren zij beiden nog in de wereld: Christus en zij over wie Hij sprak. Wij kunnen en mogen namelijk die uitspraak niet volgens de bevordering van geestelijk leven opvatten, alsof de apostelen nog in de wereld heten omdat zij nog smaak hadden voor het wereldse; en alsof Christus niet meer in de wereld heet omdat Hij smaak had voor het goddelijke. Er staat hier namelijk een woordje dat ons niet toestaat om het zo op te vatten. De Heer zei namelijk niet Ik ben niet in de wereld, maar: “Ik blijf niet langer in de wereld.” En daarmee gaf Hij aan dat Hij in de wereld geweest is maar het niet meer is. Nu mogen wij toch niet geloven dat Christus ooit smaak gehad heeft voor het wereldse en daarna van dwaling verlost die smaak niet meer bezit. Wie zou zo’n oneerbiedige opvatting huldigen?
Als uitleg blijft dus Christus’ bedoeling dat zoals Hij tot nu toe in de wereld was, Hij nu niet meer in de wereld is, te weten met zijn lichamelijke aanwezigheid. Dat Hij zo opgevat weldra uit de wereld zou zijn maar zijn leerlingen later, drukt Hij aldus uit dat Hij al niet meer hier was, zij echter wel, hoewel zowel Hij als zij nog hier waren. Zo heeft Hij zich nu eenmaal uitgedrukt als mensen dat onder elkaar doen volgens menselijk spraakgebruik.
Zeggen wij niet elke dag “Hij is al weg” van iemand die op het punt staat te vertrekken? Vooral zeggen wij dat van mensen die op het punt staan dood te gaan. Trouwens, de Heer zelf heeft, als voorzag Hij wat de toekomstige lezers zou kunnen schokken, toegevoegd: “Ik kom naar U toe.” Daarmee wordt verklaard wat Hij bedoelde met dat “Ik blijf niet langer in deze wereld.”
Uit: Aurelius Augustinus – De laatste visvangst: verhandelingen over het Johannesevangelie 55-124 [In Iohannis euangelium tractatus], [Damon] Eindhoven 2021; p. 348-349.